Een aap, een echte aap…….

three-monkeys-1239552-1279x532

Ik ben geneigd mensen te geloven wanneer zij zeggen dat ze zich gekwetst voelen. Ook wanneer dat vanuit een ander perspectief, het mijne bijvoorbeeld, moeilijk te begrijpen is.

Ik geloof er niet zo in dat mensen zich aanstellen. Dat ze zeggen iets pijnlijk te vinden wanneer dat gewoonweg niet zo is.

Je kunt het met elkaar oneens zijn over de interpretatie van datgene waardoor mensen zich gekwetst voelen, maar de pijn is er dan al gewoon en er is geen reden te bedenken om mensen te verplichten zich “ergens overheen te zetten”.

Dat is bijvoorbeeld het geval bij grappig bedoelde sexistische uitingen. En ik heb dat bijvoorbeeld bij het merk “lief”, waarbij op de truitjes van de meisjes “lief” staat en op de truitjes van de jongetjes “stoer”.

Mijn dochter heeft nooit een kledingstuk gehad van dat merk. Zij is namelijk stoer èn lief en die shirts waren er niet.
Er zijn overigens legio voorbeelden van sexestereotypering op kinderkleding. Ik vind het onbegrijpelijk dat dat nog kan in 2018. En breek me de bek niet open over kinderspeelgoed…

Mijn ervaring met stereotypering

Stereotypering is een onbewust proces. Het zit vaak helemaal verweven in onze cultuur. Zo kan ik de keren niet tellen dat er aan mij, toen ik nog een Echt Bedrijf Met Kantoor en Werknemers had, gevraagd werd om me door te verbinden met de directeur. En wanneer ik zei dat deze telefonisch in gesprek was, was de vervolgvraag meestal “Wanneer is HIJ weer bereikbaar?” of “Wanneer kan ik HEM terugbellen?”

Ook op aanheffen aan die vermeende directeur stond regelmatig “meneer” in plaats van mevrouw. En dat terwijl ik bij inschrijving of wat dan ook nooit enige onduidelijkheid over mijn vrouwzijn heb laten bestaan….

Blijkbaar kan die mevrouw die toevallig een keer de telefoon opneemt, niet de directeur zijn. Ik heb daar maar een voordeel van gemaakt door in opdracht van die vermeende directeur salestelefoontjes af te wimpelen. Dat is makkelijker in de rol van secretaresse dan in de rol van eigenaar van een bedrijf, namelijk. Die eigenaar van dat bedrijf krijgt namelijk altijd weer vragen om zich te verklaren.

Ik ben dan wel weer zo recalcitrant om, wanneer er wordt gevraagd naar die “hij-figuur” op dat moment te besluiten dat hoe goed De Aanbieding ook is, ik er niet op inga.

 

Ook de combinatie van een bepaald type opdrachtgever en ikzelf is géén match. Ik ben namelijk een vrouw en dan draag ik óók nog geen make-up en durf ik soms gewoon eerlijk te zeggen dat ik niet overal een antwoord op heb. Niet iedereen vindt dat fijn en ik snap dat. Gelukkig krijg ik inmiddels grijze haren. Daarmee neem ik onzekerheid bij dat type opdrachtgever weg.

Ik laat me overigens regelmatig intimideren in het zakenleven. Ik heb namelijk ook vooroordelen en die vallen helaas niet altijd gunstig uit voor mij. In veel situaties ben ik lang niet zo bijdehant als dat ik me in dit blog voordoe, zéker wanneer ik het gevoel heb dat er sprake is van vooroordelen.

Welk vooroordeel heb jij?

In onze samenleving hebben we te maken met impliciete voordelen en stereotyperingen. Wij trekken conclusies op basis van uiterlijkheden. Als wij, mensen, dat níet zouden doen dan zouden we helemaal gek worden.

Een impliciet vooroordeel is een veronderstelling over iets of iemand die gebaseerd is op stereotyperingen, zonder dat je je daar bewust van bent.
Een jongen van marokkaanse afkomst met dreadlocks en een zonnebril met glazen in hartjes-vorm, roept bij ons andere associaties op dan diezelfde jongen met een lange baard en een witte kaftan.
Een openbare prullenbak die volgekladderd is met teksten en vies is, roept andere associaties en ander gedrag bij ons op dan HolleBolleGijs.

Impliciete vooroordelen over vrouwen zijn bekend: we wéten dat vrouwen in theorie even professioneel zijn dan mannen, maar in de praktijk ontvangen ze een lager salaris en worden er grapjes gemaakt over hormonen. Vrouwen die duidelijk en open communiceren zijn agressieve bitches en in de overgang, mannen die dat doen zijn professioneel. Als vrouwelijke ZZP-ers een hoog inkomen hebben, bijvoorbeeld omdat ze al meer dan 20 jaar ervaring hebben in hun vakgebied en er gewoon echt heel goed in zijn, dan denken er altijd wel een paar jonge mannen met vier jaar werkervaring in loondienst, dat zij eenzelfde inkomen kunnen verdienen wanneer ze voor zichzelf zouden beginnen. In een vergelijking tussen mannen en vrouwen lijkt het niveau dat vrouwen hebben nu eenmaal heel haalbaar. Als een vrouw het kan, dan kan een man het zéker ook en meestal beter, toch?

Oh nee…. ik ben vrij van vooroordelen…. Echt!!

Impliciete vooroordelen zijn taboe. Juist omdat ze ons onbewust beïnvloeden vinden we allemaal dat wij daar niet aan meedoen. Wij hebben immers graag een positief zelfbeeld en daar hoort bij dat wij geen van allen racistische of sexistische denkbeelden hebben.

Grapjes mogen best gemaakt worden, vinden we vervolgens. Want wij bedoelen het niet zo.

Het probleem is alleen dat al deze grapjes wél een rol blijven spelen in het framen van bepaalde bevolkingsgroepen. Dat treft niet alleen vrouwen, maar ook mensen met een andere culturele achtergrond, handicap of seksuele voorkeur. En ja óók over witte mannen zijn er impliciete vooroordelen (“mannen huilen niet” “mannen zijn handig” “mannen zijn deskundig en mannen met een stropdas zijn nóg deskundiger” “moeders zijn zorgzamer dan vaders”).

Belgen zijn ook niet echt dom, trouwens, voor het geval dat u dat nog niet wist.

Er wordt door psychologen veel onderzoek gedaan over impliciete vooroordelen. Het gaat te ver om hier diep op in te gaan, maar één ding is zeker: het bestaat en mensen hebben er last van. Met de toename van beeldschermtijd neemt ook de framing toe: je hoeft er maar een reclameblok voor te bekijken met één vraag in je hoofd: “Hoe wordt deze witte man / zwarte vrouw / dit roodharige kind geframed?”.

Er gaat veel geld om in de reclamewereld.

Dat heeft een reden.

Het werkt.

Maar ook een gemiddelde tekenfilm staat er bol van. Echt. Kijk maar eens goed.

Mijn dochter kijkt nooit “real live” naar het Sinterklaasjournaal vanwege de framing in de reclames eromheen: meisjes spelen met roze speelgoed dat hen mooi maakt, jongens mogen vechten….

En dat ze naar het Sinterklaasjournaal kijkt met die pieten… daar heb ik moeite mee… maar de NPO doet haar best om framing tegen te gaan en ik kijk actief mee: Zonne mag gewoon ook die traditie ervaren. Ze schreef vorige week een tranentrekkend lief briefje voor in de schoen, over dat ze binnenkort in het nieuwe huis zou wonen…. dat is gewoonweg superlief en ook voor mij is het Sinterklaasfeest ondanks de framing óók gewoon nostalgie….

Stereotypering in de klas.

En waar wil ik nu naartoe met dit verhaal?

 

Gisteren hebben lieve ouders het schoollokaal van mijn dochter versierd in een “Sint en Piet – thema”. Ik was daar niet bij, ik met mijn verhuizing. Ik ben dus dankbaar dat die ouders er wél waren….

Maar…..

Achterin de klas zijn twee levensgrote poppen geplaatst. Een Sinterklaas en een Piet.

Of nee. Geen Piet. Een aap in een pietenpak……….

 

Ik heb mezelf voorgenomen toen de Pietendiscussie oplaaide, om te blijven bewaken dat mijn dochter wordt blootgesteld aan enige kolderieke framing van zwarte mensen, framing waaraan de figuur van Zwarte Piet bijdraagt. Deze figuur kwetst mensen en zoals ik al zei: ik ben geneigd om mensen te geloven wanneer ze zeggen gekwetst te worden. Zij verzinnen dat niet.

Natuurlijk is die discussie die in Nederland al jarenlang gevoerd wordt niet fijn. Ik begrijp best dat mensen bang zijn om tradities aan te passen. Ik begrijp best dat mensen oprecht geloven dat deze traditie niet bedoeld is om mensen te kwetsen. Dat zij niemand willen kwetsen. Ik snap dat allemaal best.

De toon van de Pietendiscussie is niet fijn en daar zij we het allemaal over eens. En we weten allemaal dat “het” gevoelig ligt, zowel bij voorstanders als bij tegenstanders.

En die lieve ouders die hebben echt hun best gedaan en ik weet zeker dat ze er niks verkeerds mee bedoelen, met die aap. Echt niet. Ik weet het zeker. En ik wil daar dus ook geen discussie over voeren met deze ouders omdat ik geen zin heb in defensieve reacties en dat er dan zo veel emotie bij komt kijken.

 

 

Maar een aap in een Pietenpak…. moet ik mijn dochter daar de komende week echt aan blootstellen…. ècht….?!

Over mariimma

Alleenstaande moeder en ZZP-er die stukje bij beetje steeds meer financiële vrijheid ervaart.
Dit bericht werd geplaatst in dagelijksedingen, emancipatie, kwetsbaar-zijn, opvoeddingen. Bookmark de permalink .

20 reacties op Een aap, een echte aap…….

  1. N zegt:

    jemig, dat verzin je toch niet…ik zou daar ook niet gelukkig mee zijn. Ook al is het niet bedoeld om mensen te kwetsen etc, dan nog is het op z’n minst behoorlijk lomp (ik heb er echt geen ander woord voor) om een aap in een pietenpak neer te zetten…

    Like

  2. Anja zegt:

    Gezien het feit dat er op de voetbalvelden nog wel eens apengeluiden naar donkere mensen worden gemaakt, denk ik niet dat dit een heel goed idee was…. :s Oi.

    Like

  3. Toen mijn dochter van 2 voor het eerst een pietje zag in een winkel dacht ze ook dat het een aap was… Maar dat is (gelukkig) wel even wat anders dan op een basisschool zoiets bewust neerzetten. Ik snap dat niet hoor!

    Like

    • mariimma zegt:

      Ja blijkbaar is het officieel een pietje. Maar wel met dikke vooruitstekende lippen en oorbellen etcetera. Ik was vandaag niet op school vanwege de verbouwing, heb alleen maar foto’s gezien, dus ik ga het zometeen maar eens goed bekijken.

      In een winkel vind ik het overigens ook niet kunnen!!

      Like

  4. Team CF zegt:

    “Zij is namelijk stoer èn lief en die shirts waren er niet.” Dank voor het idee voor een nieuwe side hustle 😉

    Liked by 1 persoon

  5. Lis zegt:

    ik kwam vorige week op school in een lynchpartij terecht die zijn weerga nog niet kende in deze eeuw: het plafond in de aula en gangen van de school hangt vol met tientallen zwarte pieten… met een touw (strop) om hun nekjes opgehangen aan het systeemplafond… sinterklaas hing er niet bij trouwens, die zat in de hoek bij de voordeur op een troon zijn pietenvolk te aanschouwen met bergen cadeaus aan zijn voeten.
    inmiddels hebben de grotere kinderen er door te springen een paar te pakken weten te krijgen en hangen er nu een paar hoofdjes in een strop en ligt er een berg kadavers in de hoek in de gang bij groep 7 en 8. mucho gezellig kinderfeest

    note to self: volgend jaar toch maar inschrijven op ‘aankleding sinterklaasfeest’…

    Like

  6. leesgraag zegt:

    Los van de volledig uit de hand gelopen discussies: als groot dierenliefhebber had ik als kind (zonder verdere bijbedoelingen) een aap absoluut geweldig gevonden, en leuker dan welke kleur piet dan ook…

    Stond in de krant een mooi stukje over de mystiek rondom sinterklaas, en hoe e.e.a. deels nog overblijfselen zijn van de noordse mythologie. Wodan met zijn schimmel sleipnir. Hij had raven (zwart uiteraard) die aan de schoorsteen de gesprekken voor hem afluisterden. Ik zag meteen voor me hoe de discussie mooi opgelost kon worden (en bekende nederlanders weer onherkenbaar ingezet kunnen worden als sint-hulp) door iedereen een mooi zwart ravenmasker op te zetten. Slimme en wijze vogels.

    Helaas hebben wij mensen die wijsheid voorlopig nog niet bereikt in de discussies ben ik bang 😉

    Like

  7. Tjongejonge… Ik snap dat je niet tegemoet kan komen aan elke gevoeligheid, maar dit is toch wel het toppunt. Ik heb niet speciaal sterke negatieve gevoelens ten opzichte van de traditionele Zwarte Piet, maar een aap in een pietenpak kan toch écht niet… Wat zou het idee daarvan geweest zijn; we doen gewoon niet of het zwarte piet is en dan doen we niets verkeerd?

    Like

  8. Jook zegt:

    Ooit ben ik tegen mijn eigen racisme? aangelopen, zo’n 30 jaar geleden. Ik zag in een blad een stel – zwarte – adoptie ouders van een wit kind. En ik VOND het toch vreemd!! En daar schrok ik dan weer ZO van…. Zo zie je maar witte ouders met gekleurd adoptiekind, ik kijk er nooit van op. Maar andersom!! Dit voorval houdt me al jaren bij de les qua stereotypering.

    Liked by 1 persoon

  9. Nans zegt:

    Mooi stuk! Net zoals bij heel veel dingen is het met die pietendiscussie maar net of je uit de verhitting wilt stappen om er echt naar te kijken. Die aap kan echt niet.

    Verder mbt stereotypering: ik ben een klussende vrouw… De opmerkingen over het wel klussen van mij en het dan niet klussen van de man (want die wordt er dan op aangekeken dat ik klus – want dat zou hij dus eigenlijk moeiten doen) .pfff.

    Of een zoon die van Barbies, roze en glitters (en nagellak) houdt. Er zijn serieus nog steeds mensen die daar moeite mee hebben. Of dat je zoon huilt en je hem optilt terwijl hij ‘al’ zes is.

    Kortom: ik heb de schurft aan stereotyperingen.

    Liked by 1 persoon

  10. Mathilde zegt:

    wow, ik word hier koud van.

    Like

  11. anoniem zegt:

    Wie heeft zoiets bedacht vraag je je af? Ik las het gisteren al, maar had geen woorden om te reageren. Nu nog nauwelijks.
    Gisteren zag ik een foto van een wijkfeest, in het plaatselijke suffertje. Wel 12 pieten, allemaal diepzwart geschminkt. Ook dan ben ik sprakeloos. En ben ik blij dat we geen kleine kinderen meer hebben, maar dat die van ons al twintigers zijn.

    Liked by 1 persoon

Wat vind jij daarvan?

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s