Duurzame doelen: simpele stappen naar minder afval

Drinkkartons, dat kan anders….

Qua werk houd ik mij onder andere bezig met afvalgedrag, en dan met name met het scheiden of sorteren van afval. Helaas staat het recyclen van plastic – en ook van sommige andere afvalstromen – nog in de kinderschoenen en er worden heel veel discussies over gevoerd waarop ik op deze plek niet wil ingaan. Dat doe ik wel “in het veld” met de deskundigen.

Wat ook je mening over dat recyclen is, één ding is wel duidelijk: preventie is beter. Geen plastic kopen, dus… maar jeetje dat is ook meteen wel echt een hele lastige opgave.

Restafval verminderen.

Alleen al in 2019 ondervroeg ik zo’n 5.000 mensen over afval scheiden en één van de meest actuele onderwerpen is het verminderen van restafval door meer herbruikbare stromen eruit te halen.

In mijn persoonlijke zoektocht naar een ietwat ecologisch verantwoorder leven heb ook ik me daarop gestort. Dat is goed gelukt: wij hebben per jaar nog maar één of twee vuilniszakken met restafval. De grootste stap die ik inmiddels alweer zo’n vijf jaar geleden maakte, was dat ik mijn prachtige oranje prullenbak “herbestemde” voor plastic verpakkingen, blik en drinkpakken. Het restafval wordt opgeslagen in de schuur. Dat is toch zeker wel twaalf stappen lopen en omdat dat me vaak te veel moeite is, trek ik afval uit elkaar en scheid ik het in de keuken: gft in het keukenkastje, het papier in een papieren tasje en glas gaat ofwel in de vaatwasser voor hergebruik, òfwel in de fietstas (yep.. ook in de schuur).
Wanneer je nog maar zo weinig restafval hebt dan is het soms raar om te merken dat mensen die iedere maand nog een volle kliko restafval aan de straat zetten, denken dat ze al heel goed bezig zijn. Maar toch… als zij vorig jaar nog twéé keer per maand een volle bak hadden dan hebben ze ook echt al hele mooie stappen gemaakt!

Wat er nog in mijn restafval zit.

Mijn restafval bestaat uit een incidentele (ahem…) chipszak, foliewikkels van een chocoladereep, gebruikt aluminiumfolie en bakpapier en wat kapotte kleine gebruiksvoorwerpen zoals een uitgedroogde viltstift. Sinds Minoes bij ons is komen wonen komt daar ook dagelijks zo’n verpakkingszakje voor nat kattenvoer bij.
Er kunnen heel wat lege kattenvoerzakjes in een vuilniszak tot deze vol is….

Restafval ontstaat overigens ook in de badkamer. Sinds ik echter een cup gebruik tijdens de menstruatie en herbruikbare pads gemaakt heb voor het schoonmaken voor mijn huid, “heb” ik nog nauwelijks afval uit de badkamer. Wat overblijft is een incidentele lege shampoofles, die mag bij de verpakkingen. Ik gebruik al jaren geen deodorant meer uit een spuitbus: drijfgassen, chemisch en helemaal niet fijn vergeleken met het veel natuurlijkere deopoeder dat ik nu gebruik. Het enige wat nu nog regelmatig in het miniprullenbakje belandt is gebruikte wattenstaafjes. Voor in het restafval. Die komen overigens niet in de oceaan terecht als mensen zouden ophouden ze door het toilet te spoelen….

Maar ook de wattenstaafjes wil ik vervangen door een herbruikbaar alternatief, als deze op zijn (en terwijl ik dat schrijf betrap ik mezelf erop dat dit een smoesje is en besluit ik het deze week te gaan uitzoeken! De eenmalige wattenstaafjes kan ik dan prima opmaken tijdens vakanties of zo).

Minder voedselverspilling voor meer duurzaamheid en nog goed voor je portemonnee ook!

Voedselverspilling is een groot probleem in Nederland. Het is ook gewoon echt niet nodig. Dit is een thema dat heel regelmatig terugkomt in mijn werk en keer op keer hoor ik van mensen dat zij géén voedsel verspillen, terwijl toch eenderde tot de helft van het huidige restafval nog uit voedselresten bestaat en een groot deel daarvan is vermijdbaar. Dat zijn dus géén schillen…. En dan heb ik het nog niet eens over wat er in de gft-bakken gaat.
Wanneer ik hierover langer met mensen in gesprek ga en ze voorbeelden noem, komt vaak de aap uit de mouw: voedselverspilling is niet alleen rot fruit weggooien omdat je te laat bent het op te eten. Het is óók die restjes uit de pan, de restjes van je bord en het voedsel dat per ongeluk ergens achter op een schap in je koelkast beland was en inmiddels over de datum heen is.
Bovendien is er een storing op de communicatielijn: consumenten denken aan afval in volume, terwijl het door professionals in gewicht wordt gemeten en keukenafval is relatief zwaar, vergeleken met bijvoorbeeld verpakkingen.

De hele menselijke behoefte om van jezelf te vinden dat je goed bezig bent.

Naast de natuurlijke behoefte van mensen om zichzelf positief te evalueren is er ook vaak sprake van het Dunning-Krugereffect. Dit is een effect waarin mensen het eigen gedrag (te) positief evalueren terwijl ze eigenlijk gewoon helemaal niet genoeg van het onderwerp af weten om zichzelf te beoordelen. Vooral de zogenaamde “mansplaining-mensen” hebben hier last van. Mensen zijn namelijk helemaal niet zo goed in staat om objectief te beschrijven wat ze doen en hoe ze iets doen en vaak hebben we veel minder verstand van zaken dan dat we denken. Zo zeggen de meeste mensen dat zij een betere chauffeur zijn dan gemiddeld en bijna iederéén vindt van zichzelf dat hij of zij minder voedsel verspilt dan gemiddeld. En dát lijkt me sterk…..

Het vereist training in eerlijkheid en daarnaast kennisverdieping om te zien dat het echt nog wel een stuk beter kan, allemaal. Want cognitieve dissonantie: wanneer je je restafval gereduceerd hebt door afval beter te scheiden, bijvoorbeeld van één kliko per 14 dagen naar één per maand, dan is het verdorie tijd voor een complimentje, toch? Wat nou het kan altijd beter??!
Het is lastig om uit die comfortzone van complimentjes aan jezelf te stappen en te blijven streven naar beter. Afvalgedrag is bovendien gewoontegedrag en van onze gewoonten zijn wij ons niet erg bewust. We doen het gewoon, zonder erover na te denken. En dat is dus de reden waarom we met zijn allen denken goed bezig te zijn terwijl het echt nog beter kan, ècht!

Dus als jij denkt dat je het echt al perfect doet, dan daag ik je uit om het eens echt goed te gaan monitoren: wat gaat er nou écht die vuilnisbak in? Of… ga een stapje verder en gooi hem leeg om te kijken wat erin zit!

Van dat leeggooien in mijn tuin om alles uit te pluizen, dát weet ik nog niet… maar ik wil er wél echt weer mee aan de slag. Het kan namelijk altijd beter en het milieu en klimaat is al een heel jaar heel erg actueel, tijd om het ook weer actueel te maken in ons eigen huis. Daar hoort ook gewoon echt bij dat ik eens ophoud met al die rotzooi die CO2 oplevert te kopen. Plastic afval verminderen dus. Plus extra letten op verspilling. Nadenken bij alles dat de vuilnisbak in verdwijnt. En dan bedoel ik álle vuilnisbakken en -zakken, niet alleen de restzak.

Aan de slag!

In het kader van de duurzaamheidsdoelen die ik mezelf voor de laatste twee maanden van het jaar stelde, ga ik met mijn afval aan de slag de komende tijd. En dan dus vooral: letten op alle plastic verpakkingen. Ik ben benieuwd wat er mogelijk is en tegen welke grenzen ik aan loop.

Ik daag je uit om eerlijk na te denken over je eigen afvalgedrag. Fijn dat er al dingen goed gaan, maar wat kan er nog beter?!

9 gedachten over “Duurzame doelen: simpele stappen naar minder afval

  1. 2 zakken is denk ik ook waar wij op zitten. Tenzij we klussen, dan doen we bouwafval in de container ipv naar de gemeentewerf te brengen. Dan is het opeens veel meer.
    Verder gaat scheiden al jaren op de automatische piloot hier. Thee gaat hier zelfs met een hele korte kringloop direct uit de pot/kop (los) de tuin in: beetje water, rondzwiepen, uitkiepen. Geen papieren zakjes (liefst) en helemaal geen plastic.
    Al is het lastig om je verpakkingen te minderen: wij kopen gewoon bij (1) supermarkt. Dus aardappelen komen in plastic, al wil ik ze best los meenemen. Voorbewerkte aardapels kopen we nooit. Hoe kun je daar dan nog verpakkingsverminderingswinst halen? Plastic in de supermarkt laten?
    Maar je hebt gelijk: iedereen kan altijd nog een stapje meer, dus misschien is dit binnenkort bij ons ook wel weer een goede uitdaging. Al vond schoonzuslief het al redelijk confronterend dat wij geen keukenpapier hebben (want nie gebruik nie) maar vaatdoekjes hebben liggen. Dus ik ben bang dat wij al op de rand van sociaal-eng staan.

    Liked by 1 persoon

    • Haha wat jullie met thee doen, doe ik met de koffie…

      En pssst… niet verder vertellen…. bouwpuin moet in veel gemeenten toch echt apart afgevoerd worden en niet via het restafval…

      😉

      Like

      • Dat klopt. Maar 1 plaat verpulverend en verschimmeld ooit gelakt triplex ga ik niet naar gemeentewerf brengen. Sorry! Net zoals uitgedroogde verfblikken. Of gruis van + de restjes van 3 verzaagde stenen.
        En bij een container van een buurman gooien (die groots verbouwd) vinnik ook niet netjes.
        Dilemma’s he.

        Like

  2. Mooie focus voor de komende tijd! In m’n woonplaats wordt plastic niet apart opgehaald. Hierdoor verdwijnt dat in de zwarte container. Ik weet wel dat wat er in de zak zit, voornamelijk plastic is of verpakkingen. Bijvoorbeeld (plantaardige)zuivelpakken, plastic bakjes van de vleesvervanger, chipszakken. Groenten en fruit koop ik meestal zonder verpakking en lokaal. Ik heb ooit meegedaan aan een project om in 100 dagen 100% afvalvrij te leven. Was heel leerzaam. Waar ik toen achter kwam was ook dat ik langs veel meer winkels moest gaan als ik bijv zuivel in glas wilde kopen en dat dit ook echt een stuk duurder is dan de bio yoghurt in pak van de ah. En de focus lag erg op plastic vermijden ipv breder te kijken naar de impact van spullen/producten/afval.

    Liked by 1 persoon

    • Goede punten!!

      De impact van producten is inderdaad wel een dingetje. Ik wil daar eigenlijk niet te veel over zeggen, want dan hebben we er met zijn alleen weer wat smoesjes bij om in onze consumeerderconfortzone te blijven zitten… 😉

      Like

  3. Ik neem me regelmatig voor om aardappelen, groenten en fruit op de markt te gaan kopen en daarvoor mijn eigen katoenen tasjes te maken. Maar op de een of andere manier krijgt toch steeds iets anders prioriteit. Laat ik er nu toch maar aan beginnen. Ik heb weliswaar geen tijd om te naaien vandaag, maar zal tussen het werken door (ik werk thuis) alvast geschikte katoentjes klaarleggen voor morgenochtend.

    Ik gooi nog relatief veel blik weg, omdat we regelmatig gerechten met bonen eten en die haal ik meestal uit blik. Ik weet dat blik echt rotzooi is, maar ik vind het nog lastig om daar een alternatief voor te gebruiken. Beter plannen is waarschijnlijk het toverwoord, zodat ik droge bonen kan gebruiken en die op tijd in de week kan zetten.

    In mijn straat wordt de kliko voor restafval wekelijks geleegd en ik verbaas me er ook over hoe veel containers er elke week aan de straat staan. Ik denk dat wij nu op een (niet helemaal volle) zak per twee weken zitten, onder andere omdat ik flink aan het opruimen ben in huis.

    Like

    • juist blik is fantastisch in dit opzicht: halen ze er uit (met magneten) en kunnen ze dan 100% hergebruiken. Dus vooral doen!
      En tasjes koop ik regelmatig bij de kringloop. Das lui recyclen, voor mensen die weinig tijd hebben.

      Liked by 1 persoon

Laat een reactie achter op elinaswaneveld Reactie annuleren

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s